January 11, 2021

ពលរដ្ឋ​មួយ​គ្រួសារ​នៅ​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ​លះបង់​ពេល​ផ្ទាល់ខ្លួន​អភិរក្ស​ត្រី និង​សត្វព្រៃ

ពលរដ្ឋ​មួយ​គ្រួសារ​នៅ​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ​លះបង់​ពេល​ផ្ទាល់ខ្លួន​អភិរក្ស​ត្រី និង​សត្វព្រៃ ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ភូមិ​ឈ្នួរ ឃុំ​ឈ្នួរមានជ័យ ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ លោក ស្រី ភ័ក្ត្រ។ រូប​ពី​វិទ្យាស្ថានតស៊ូមតិ និងគោលនយោបាយ


ដោយ មួង ណារ៉េត RFA 2021-01-11


ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​គ្រួសារ​នៅ​ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ បាន​លះបង់​ពេល​វេលា​ផ្ទាល់ខ្លួន​អស់​ជាង ១០​ឆ្នាំ ចូលរួម​អភិរក្ស​ត្រី និង​សត្វ​ស្លាប​រហូត​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ។ អ្នកភូមិ​មួយ​គ្រួសារ​នេះ នាំគ្នា​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ស្ងាត់​ធ្វើ​ការងារ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​រួម​នៅ​ក្នុង​សង្គម ដោយ​មិន​គិត​ពី​ការ​នឿយ​ហាត់​របស់​ខ្លួន​ឡើយ​។ តើ​មូល​ហេតុអ្វី​បានជា​ពួកគាត់ នាំគ្នា​តស៊ូ​ធ្វើ​ការងារ​បែបនេះ?

ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ភូមិ​ឈ្នួរ ឃុំ​ឈ្នួរមានជ័យ ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ លោក ស្រី ភ័ក្ត្រ រៀបរាប់​ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា គ្រួសារ​របស់​លោក​មាន​សមាជិក​៦​នាក់ យាម​ការពារ​បឹង​អភិរក្ស​ត្រី​ប្រមាណ ១៥​ឆ្នាំ​ហើយ។ បុរស​វ័យ​៥៣​ឆ្នាំ​រូប​នេះ បន្ថែម​ថា ដំបូង​ឡើយ​តំបន់​អភិរក្ស​មាន​ព្រៃ​តែ​៥​ហិកតារ​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក​លោក​បាន​ការពារ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​រហូត​ពង្រីក​បាន​ផ្ទៃដី ២៨​ហិកតារ ដោយ​ផ្ទៃដី​៥​ហិកតារ ជា​ផ្ទៃ​បឹង និង​ដី​ព្រៃ ២៣​ហិកតារ។ ពលរដ្ឋ​សម្បុរ​ស្រអែម​រូប​នេះ​បន្ត​ថា លោក ជាមួយ​ប្រពន្ធ​នឹង​កូន​របស់​គាត់​ទាំង​៦​នាក់​យាម​ការពារ​តំបន់​អភិរក្ស​នោះ​ទាំង​យប់​ទាំង​យប់​ថ្ងៃ ដោយ​មិន​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ការងារ​ឆ្ងាយ​អ្វី​ឡើយ។ លោក​ប្រាប់​ថា មូល​ហេតុ​ដែល​ពួក​លោក​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នេះ ដោយសារ​លោក​ព្រួយបារម្ភ​ខ្លាច​ហិនហោច​ត្រី​ធម្មជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​។ លោក​ឱ្យ​ដឹង​ថា ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧​មក ត្រី​និង​សត្វ​ស្លាប​បាន​កើន​ឡើង ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​លោក​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា បឹង​អភិរក្ស​របស់​ពួកគាត់​អាច​នឹង​មាន​ត្រី​ចម្រុះ​ប្រហែល​៧០​តោន និង​មាន​សត្វ​ស្លាប​រាប់​សែន​ក្បាល​ទៀត​រស់នៅ។ លោក​ថា សត្វ​ស្លាប​ទាំងនោះ មាន​ដូចជា មាន់ទឹក មាន់​ទោ ក្រសារ កុក ខ្វែក ប្រវឹក ទាព្រៃ និង​សត្វ​ទោម​ជាដើម។ លោក​ប្រាប់​ថា សត្វ​ទាំងនោះ​បន្ត​ពង​កូន និង​យំ​ទ្រហឹង​ពេញ​ព្រៃ​តំបន់​អភិរក្ស​របស់​គាត់​ទាំង​រដូវប្រាំង និង​រដូវវស្សា ដោយ​មិន​ចាក​ចេញ​ទៅ​តំបន់​ផ្សេង​ឡើយ៖ «លើក​មុន​ព្រៃ​មាន​៥​ហិកតារ វា​នៅតែ​៥​ហិកតារ​ទេ សព្វថ្ងៃ ២៣​ហិកតារ​វា​នៅ​ពេញ សត្វ​ច្រើន​ណាស់​ទាំង​លើ​ទាំង​ក្រោម​វា​រាប់​មិន​អស់​ទេ។ ខ្ញុំ​សប្បាយចិត្ត​មែនទែន​ឃើញ​សត្វ​ច្រើន។ មាន​ខ្ទម​មួយ​ដែរ តែ​ទឹក​លិច​រាល់​ឆ្នាំ ពេល​ខែវស្សា​ឡើង​ខំ​កល់​ឱ្យ​ខ្ពស់ ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ​កល់​អត់​ទាន់​ទឹក​ឡើង​ជិត​ដល់​ដំបូល​ខ្ទម»។

ចំណែក​ប្រពន្ធ​របស់លោក ស្រី ភ័ក្ត្រ គឺ លោកស្រី ឈុំ ហាន វិញ​ថ្លែង​ថា គ្រួសារ​លោកស្រី​យាម​ការពារ​បឹង​អភិរក្ស​នេះ ដោយសារ​ពួកគាត់​ស្រលាញ់​ធនធាន​ធម្មជាតិ និង​ចង់​ថែរក្សា​ធនធាន​ទាំងនោះ​ទុក​ឱ្យ​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​បាន​ស្គាល់ និង​បាន​ទស្សនា​កម្សាន្ត។ ស្ត្រី​វ័យ​៥៤​ឆ្នាំ​រូប​នេះ ប្រាប់​ថា ពួកគាត់​ធ្វើការ​ងារ​នេះ ដោយ​ពុំ​មាន​ប្រាក់ខែ​ពី​ស្ថាប័នរដ្ឋ ឬ​អង្គការ​ណាមួយ​ឧបត្ថម្ភ​ឡើយ គឺ​ពួកគាត់​ធ្វើ​ការងារ​នេះ​ដោយ​ការ​ស្រលាញ់​ធនធាន​ធម្មជាតិ។ លោកស្រី​ប្រាប់​ថា ពួកគាត់ មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ជនល្មើស​ណា​ម្នាក់​ចាប់​យក​សត្វ និង​ធ្វើ​នេសាទ​នៅ​តំបន់​នោះ​ឡើយ។ លោកស្រី​បន្ត​ថា កន្លងមក​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បទល្មើស​ម្ដងៗ ដំបូង​ឡើយ​ពួកគាត់​ហាមឃាត់​ដោយ​ខ្លួនឯង ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​ពួកគេ​មិន​ស្ដាប់​នោះ លោកស្រី​នឹង​រាយការណ៍​ទៅ​អាជ្ញាធរ​ឃុំ​ឱ្យ​មក​ជួយ​ពួកគាត់​ភ្លាមៗ​តែម្ដង៖ «ខ្ញុំ​ចង់​ថែរក្សា​វា​ឱ្យ​ស្ថិតស្ថេរ​ឱ្យ​បាន​ដល់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ បាន​ឃើញ​ឱ្យ​កើន​ជាង​នេះ​កាន់តែ​ច្រើន។ ខ្ញុំ​ចង់បាន​ព្រៃឈើ និង​ប្រព័ន្ធ​ទឹក​ឱ្យ​បាន​ធំ​ជាង​នេះ​ទៀត។ ខ្ញុំ​ចង់​បានតែ​ចេះ​ឯង ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រទេស​យើង​បាន​ឃើញ​ទាំងអស់​គ្នា។ ខ្ញុំ​លះបង់​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​រួម​ខ្ញុំ​លះបង់​មែនទែន អត់​ដែល​ហ៊ាន​ដើរចេញ​ទៅ​ណា​ទេ បើ​ទៅ​តែមួយ​យប់​ត្រឡប់​មក​វិញ​ហើយ អត់​ទៅ​បាន​យូរ​ទេ»។

លោកស្រី​ឱ្យ​ដឹង​ថា បច្ចុប្បន្ន​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៅ​កម្សាន្ត​បឹង​អភិរក្ស​មួយ​នេះ តិចតួច ដោយសារ​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​បឹង​លំបាក​ធ្វើ​ដំណើរ ស្រប​ពេល​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ភាគច្រើន​មិន​ដឹង​ថា តំបន់​នោះ​ជា​កន្លែង​ទេសចរ​ធម្មជាតិ​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​នោះ​ឡើយ។

តំបន់​អភិរក្ស​មួយ​នេះ​ឈ្មោះ បឹង​រហាល មាន​ផ្ទៃដី​២៨​ហិកតារ ស្ថិតនៅ​ភូមិ​ឈ្នួរ ឃុំ​ស្នួរមានជ័យ​ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ដោយមាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ ៤​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ផ្ទះ​អ្នកភូមិ និង​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​១០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​ទីរួមស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ។ អ្នកទេសចរ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនា​នៅ​តំបន់​អភិរក្ស​នេះ នៅ​រដូវប្រាំង ដោយ​ចេញ​ពី​ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ​ក៏បាន និង​ចេញ​ទីរួមស្រុក​មង្គលបូរី​ក៏បាន ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា។

ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ មេឃុំ​ឈ្នួរមានជ័យ លោក អ៊ុន ឈឿ ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​គ្រួសារ​នេះ​មាន​ជីវភាព​ក្រីក្រ ដោយ​បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​យាម​ការពារ​ធនធានធម្មជាតិ។ លោក​ប្រាប់​ថា ពលរដ្ឋ​ទាំងនោះ​ធ្វើ​នេសាទ​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​តាម​ដងអូរ​ក្បែរ​នោះ បាន​ប្រាក់ចំណូល​បន្តិចបន្តួច​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ។ លោក​បន្ថែម​ថា ការ​ថែរក្សា​តំបន់​អភិរក្ស​បាន​ជោគជ័យ ដោយសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងនោះ បាន​សហការ​ល្អជា​មួយ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ធ្វើ​ឱ្យ​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា។ លោក​និយាយ​ថា ពេល​មាន​បទល្មើស​កន្លង​ទៅ លោក​តែងតែ​បញ្ជូន​ប៉ូលិស​ចុះ​ទប់ស្កាត់​ភ្លាមៗ ធ្វើ​ឱ្យ​ជនល្មើស​មានការ​ខ្លាច​រអា៖ «រាល់ថ្ងៃ​ការ​ស្មោះត្រង់​គាត់​គឺ​មាន​មែន​។ ខ្ញុំ​ហ្នឹងហើយ​អ្នកគាំទ្រ​ឱ្យ​គាត់​ទៅ​នៅ​ទីនោះ បើ​គាត់​មាន​ដី​នៅ។ ខ្ញុំ​បាន​ជ្រើស​គណៈកម្មការ​៧​នាក់​ដាក់​ឱ្យ​នៅ​ប្រចាំការ តែ​ដោយសារ​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​អត់​ចេះ​អុំទូក មានតែ​គាត់​ហ្នឹង​ឯង​ចេះ​អុំ​ទូក​។ ការងារ​បើ​គាត់​នៅ​ទីនោះ​មែន ក៏​គេ​នៅ​នេះ​ជា​ជំនួយការ​ឱ្យ​គាត់​ដែរ បើ​គាត់​ត្រូវការ​អី​គាត់​ប្រាប់​មក​ខ្ញុំ​ឱ្យ​គេ​ទៅ»។

លោក​ឱ្យ​ដឹង​ថា លោក​មាន​គម្រោង​ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រាស​គ្រួស​ក្រហម​១​ខ្សែ​ប្រមាណ ៤​គីឡូម៉ែត្រ​ចេញពី​ភូមិ​ឈ្នួរ ទៅ​តំបន់​អភិរក្ស​មួយ​នេះ ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ទៅ​លេង​កម្សាន្ត​ទីនោះ​នៅ​ថ្ងៃ​ខាងមុខ។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​នាយិកា​អង្គការ​ទ្រទ្រង់​ភូមិ អ្នកស្រី រស់ ឆោវីវ័ន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ធ្វើ​ការងារ​បែបនេះ ជា​រឿង​ល្អ​កម្រ​រក​បាន​នៅ​ក្នុង​សង្គម ដែល​ជួយ​ថែរក្សា​ឱ្យ​ធនធានធម្មជាតិ​បាន​គង់វង្ស​យូរអង្វែង​។ អ្នកស្រី​កត់សំគាល់​ថា ការងារ​បែបនេះ​មិន​សូវ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូលរួម​នោះ​ទេ ដូច្នេះ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​គួរតែ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ដល់​ពួកគាត់​បន្ថែម​ទៀត ដូចជា​ការ​រក​មូលនិធិ​ផ្គត់ផ្គង់​ពួកគាត់​ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ប្រាក់ចំណូល​ខ្លះ​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​គ្រួសារ។ អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា អាជ្ញាធរ​ក៏​គួរតែ​ចងក្រង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​សហគមន៍ ដោយ​បញ្ជូន​អាជ្ញាធរ​ដាក់​ប្រចាំ​ជាមួយ​ពួកគាត់​ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​គ្នា​ច្រើន​យាម​ការពារ​បឹង។ អ្នកស្រី​និយាយ​ថា ការ​ធ្វើ​បែបនេះ ដើម្បី​ឱ្យ​ការងារ​អភិរក្ស​របស់​អ្នកភូមិ​កាន់តែ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​អាច​ជួយ​កែប្រែ​តំបន់​នោះ​ទៅជា​ទីកន្លែង​ទេសចរ​ធម្មជាតិ​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ថែម​ទៀត៖ «ខ្ញុំ​សុំ​គាំទ្រ​និង​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​ឆន្ទៈ​កសិករ​គ្រួសារ​ដែល​គាត់​អត់​ចេះ​ច្បាប់ គាត់​ការពារ​របស់​ហ្នឹង​បាន​។ សុំឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដទៃ​ទៀត​ធ្វើតាម​គាត់ ហើយ​យើង​អាច​ស្វែងយល់​ពី​តំបន់​ហ្នឹង រក​សមាគម​មនុស្ស​ចាស់​ក៏​មាន សមាគម​យុវជន ឬ​ក្រុម​ស្ត្រី​បៃតង​អី​ក៏​មាន​ដែរ​ឱ្យ​គាត់​សិក្សា​រក ហើយ​បើ​គាត់​មិន​សិក្សា​អាច​គាត់​ផ្ដាំផ្ញើ​ជា​ឈ្មោះ​អី​មក មន្ត្រី​ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​ជួប​គាត់​ហើយ​អាច​ពន្យល់​ឱ្យ​គាត់​យល់​ក្នុង​ហ្នឹង​មិនមែន​ជា​កៀរគរ​គាត់​ឱ្យ​ចូល​បក្ស​ណាមួយ​ទេ ពីព្រោះ​យើង​ជា​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​គឺ​ធ្វើការ​ដោយ​មិន​ប្រកាន់​និន្នាការ​គណបក្ស​នយោបាយ​ណាមួយ​ទេ ធ្វើ​យ៉ាងម៉េច​ឱ្យ​សង្គមជាតិ​ហ្នឹង​រីក​ចំរើន»។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​រូប​នេះ បន្ត​ថា អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​គួរតែ​អភិវឌ្ឍ​ផ្លូវថ្នល់​នៅ​ជុំវិញ​បឹង​អភិរក្ស​មួយ​នេះ​ឱ្យ​បាន​ឆាប់ ដើម្បី​ងាយស្រួល​អ្នកទេសចរ​ទៅលេង​កម្សាន្ត។ អ្នកស្រី រស់ ឆោវី វ័ន ប្រាប់​ថា អ្នកស្រី​នឹង​បញ្ជូន​បុគ្គលិក​អង្គការ​របស់​គាត់​ចុះ​សិក្សា​នៅ​តំបន់​នោះ ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​ទិដ្ឋភាព​ជាក់ស្ដែង និង​បង្រៀន​ពលរដ្ឋ​ឱ្យ​ចេះ​ចងក្រង​គ្នា​ជា​សហគមន៍ ថែរក្សា​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ឱ្យ​បាន​គង់វង្ស។

ទោះជា​យ៉ាងណា​ពលរដ្ឋ​មួយ​គ្រួសារ​នេះ ឱ្យ​ដឹង​ថា ពួកគាត់​នឹង​ធ្វើ​ការងារ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម​បន្ត​ទៀត តាម​លទ្ធភាព​ដែល​អាច​ធ្វើ​បាន ដើម្បី​រក្សា​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ទាំងនោះ​ឱ្យ​កាន់​តែ​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ថែម​ទៀត៕

No comments: